Son Padişah, Mustafa Kemal Paşa’yı bu yetkilerle Samsun’a göndermişti!

Bundan 100 yıl önce Mustafa Kemal Paşa, olağanüstü yetkiler verilerek Anadolu’ya gönderilmişti. İşte İstanbul’dan ayrılmadan önce Mustafa Kemal Paşa’ya verilen o yetkilerin ve tayin emrinin, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri’nde (Osmanlı Arşivleri) bulunan 'Son Padişah Vahidüddin' imzalı belgeleri…

Son Padişah, Mustafa Kemal Paşa’yı bu yetkilerle Samsun’a göndermişti!
17 Mayıs 2019 Cuma 00:05

Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla Anadolu’ya gönderilmesi kararlaştırılınca derhal resmi yazışmalar başladı. İlk aşamada 30 Nisan 1919’da bu göreve tayini, Son Padişah Vahidüddin tarafından onaylandı. 6 Mayıs’ta ise Harbiye Nazırı Şakir Paşa, görev bölgesindeki faaliyetleriyle ilgili talimatnameyi kendisine tebliğ etti. Bu talimatnameyle Mustafa Kemal Paşa’ya verilen yetkiler olağanüstüydü ve Osmanlı Tarihi boyunca çok az kişiye verildi. Müfettişlik bölgesi ve civarındaki askeri birliklerle mülki memurlara emir verme hakkına sahip olarak; tayin, azil ve değişiklikler tasarrufuna bırakıldı. Hareket etmeden önce Son Padişah Vahidüddin’le görüşen Mustafa Kemal Paşa, 'Yaver-i Fahri-i Hazret-i Şehriyari' (Padişahın Fahri Yaveri) unvanı ve Mirliva (Tuğgeneral) rütbesiyle, bundan tam 100 yıl önce 16 Mayıs 1919’da İstanbul’dan ayrıldı.

Mustafa Kemal Paşa’nın Dokuzuncu Ordu Müfettişliği’ne tayini emrinin orijinali. Sol üstte Sultan Vahidüddin, altta Sadrazam Damad Ferid ile Harbiye Nazırı Şakir Paşaların imzaları yer alıyor.

"Harbiye Nezareti

Muamelat-ı Zatiye Müdiriyeti

678

                                                                            Hu

                                                                  İrade-i Seniyye

                                                                                                                  Mehmed Vahidüddin

Mülga Yıldırım Grubu Kumandanı Mirliva Mustafa Kemal Paşa Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişliği’ne tayin edilmiştir.

İşbu irade-i seniyyenin icrasına Harbiye Nazırı memurdur. Fi 29 Receb Sene 1337/Fi 30 Nisan sene 1335 (30 Nisan 1919)

                   Harbiye Nazırı Şakir Paşa                      Sadrazam Damad Ferid Paşa"

"Osmanlı Ordu-yı Hümayunu

Başkumandanlığı Vekaleti

Şube

Numara

Suret

Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişliği’ne verilecek talimat suretidir.

Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişliği’ne aid vezaif yalnız askeri olmayıp müfettişliğin ihtiva eylediği mıntıka dahilinde aynı zamanda da mülkidir.

1- İşbu müşterek vezaif şunlardır:

a- Mıntıkada asayiş-i dahilinin iade ve istikrarı ve bu asayişsizliğin esbab-ı hudusunun tesbiti.

b- Mıntıkada ötede beride müteferrik bir halde mevcudiyetinden bahsedilen esliha ve cebhanenin bir an evvel toplattırılarak münasib depolara iddiharı ve muhafaza altına alınması.

c- Muhtelif mahallerde bir takım şuralar mevcud olduğu ve bunların asker toplamakta bulunduğu ve gayr-ı resmi bir surette ordunun bunları himaye eylediği iddia olunuyor. Böyle şuralar mevcud olup da asker topluyor, silah tevzi ediyor ve ordu ile de münasebette bulunuyorlarsa kat’iyyen men’iyle bu kabil müteşekkil şuraların da lağvı.

2- Bunun için:

a- İki fırkalı olan Üçüncü ve dört fırkalı olan On beşinci Kolordular müfettişlik emrine verilmiştir. İşbu kolordular harekat ve asayiş hususatını doğrudan doğruya müfettişlikle ve muamelat-ı cariye yani muamelat-ı zatiye ve kuvve-i umumiye vesaire gibi hususatı kema fi’s-sabık Harbiye Nezareti’yle muhabere edeceklerdir. Fırka veyahud mıntıka kumandanlığı veya bir vazife-i hususiyeye tayin edilecek zabitanın tayin ve tebdilleri müfettişliğin inzimam-ı muvafakati veya talebiyle olacaktır. Maa-haza sair hususatça lüzum ve menfaat görerek müfettişliğin verdiği talimatı kolordu kumandanlıkları aynen tatbik edeceklerdir. Bilhassa ahval-i sıhhiye pek mühimdir. Bu zemindeki tedkikat ve icraatın ahaliye de teşmili lazımdır.

b- Müfettişlik mıntıkası Trabzon, Erzurum, Sivas, Van vilayetleriyle Erzincan ve Canik müstakil livalarını ihtiva eylediğinden müfettişliğin yukarıda ta’dad edilen vezaifi tedvir için vereceği bilcümle talimatı işbu vilayetlerle mutasarrıflıklar doğrudan doğruya ifa edeceklerdir.

3- Müfettişlik hududuna mücavir vilayat ve elviye-i müstakille (Diyar-ı Bekr, Bitlis, Ma’muretü’l-aziz, Ankara, Kastamonu) vilayetleri ile kolordu kumandanlıkları da müfettişliğin ifa-yı vazife sırasında re’sen vaki olacak müracaatlarını nazar-ı dikkate alacaklardır.

4- Müfettişliğin hususat-ı askeriyeye aid mercii Harbiye Nezareti olmakla beraber hususat-ı saire için makamat-ı aliye-i aidesiyle muhabere edecek ve işbu muhabereden Harbiye Nezareti’ne de malumat verecektir.

Harbiye Nazırı

Şakir"

Haberekibi.com/ Emre Gül

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.