İstiklal Marşı'nın kabulünde mecliste neler yaşandı?

TBMM Zabıtları'nda İstiklal Marşı'nın kabulünde mecliste neler yaşandı? İşte o konuşmalar...

İstiklal Marşı'nın kabulünde mecliste neler yaşandı?
12 Mart 2019 Salı 15:27

Bugün, “Milli Marş” olarak kabul edilmesinin 98. yıldönümü olan İstiklal Marşı, ilk kez 1 Mart 1921 tarihinde TBMM’de okundu ve 11 gün sonra, 12 Mart 1921’de üzerinde müzakerelere başlandı. Müzakereler sırasında İstiklal Marşı'nın TBMM'de ilk defa okunmasının heyecanını gölgeleyebilecek tartışmalar yaşandı. Bazı milletvekilleri para karşılığı 'ısmarlama' şiir olduğu iddiası ve edebi başarısının ölçülmesi amacıyla, Milli Marş'ın seçiminin daha önce oluşturulan Maarif Encümeni tarafından yapılmasını önerdiler ve bu doğrultuda önergeler verdiler. Bu görüşmeler sırasında Meclis kürsüsünden 18 milletvekili konuşma yaptı,11 milletvekili önerge verdi. Daha sonra Meclis Başkanı tarafından yapılan oylamada Mehmet Akif'in şiiri büyük çoğunlukla Milli Marş olarak kabul edildi.

İstiklal Marşı’nın müzakere ve kabulünün yer aldığı TBMM ZABIT CERİDESİ. İkinci İctima Senesi, 9.Cild, Altıncı İctima, Birinci Celse, 12 Mart 337-Cumartesi, -Saat- 2, 10 Sonra-sı

MECLİSTE NELER KONUŞULDU?

İşte, İstiklal Marşı’nın TBMM görüşülmesi ve kabul edilmesine ilişkin zabıtlardan, o gün yaşananlar ve yapılan konuşmalar:

Hamdullah Suphi Bey (Maarif vekili) –  görmek arzu buyurdunuz. Matbu olarak tevzi edildi efendim.

…Heyet-i celilenizden istirham ediyorum. Şiirler mütalaa edilmiştir. Bunu bir heyete mi? Bir encümene mi? verirsiniz, heyet-i umumiyece mi bir karara mı? rabt edersiniz, ne arzu buyurursanız yapınız.

Reis - Maarif Vekaleti bu İstiklal Marşı’nın bugün ruznameye alınarak müzakeresini arzu ediyor. Bugün müzakeresini kabul edenler lütfen el kaldırsın. Kabul edildi efendim.

Besim Atalay Bey (Kütahya) - Efendim şiirler iki türlüdür. Ya hislerin makesidir, yahut derin veyahut ağlatıcı bir ruhun ağlatıcı bir galeyanın aksidir. Şiir bu iki şekil üzerine doğarsa makbul ve muteberdir. Dünyada o şiirlerdir ki halk arasında yaşar ya yüksek bedii bir histen doğar ya muhrik bir helecandan doğar. Böyle olmayıp da ısmarlama tarikiyle yazılırsa bu şiirler yaşamaz… Ismarlama şiirlere verilecek memleketin parası yoktur.

Hamdullah Suphi Bey (Antalya) - Arkadaşlar!.. Bir hata üzerine, bir galat-ı rüyet üzerine dikkat-i alinizi celp etmek isterim. Bilhassa para meselesiyle bu şiirler arasında bir münasebet bulmak, gayet yanlış bir nokta-i nazardır… İşaret ettiğim üzere nazar-ı dikkatinizi celp ediyorum: Mehmet Akif Bey -ki bu şairler arasında para meselesinden kaçınan arkadaşlarımızdan birisidir- zaten senelerden beri en yüksek ve en ilahi bir belagatle yazmıştır. Yeniden yazmaktan çekinmesi bazılarının hatrına para gelir diye korkmasındandır ve ona binaen yazmamıştır… Şairlerimize müracaat ettik ve bize çok güzel şiirler yazdılar. Bu şiirler arasında intihap hakkı heyet-i aliyenize aittir. Şiirleri okuyunuz…

Tunalı Hilmi Bey (Bolu) - Arkadaşlar mesele gayet mühimdir. Eğer bu marş milletin ruhunu kavrayabilecek bir marş ise onda ufacık bir yakışıksızlık diyelim, sonra o marş için pek büyük bir düşüklük verir. Biraz serbest söyleyemiyorum kusuruma bakmayınız. Burada edebi tenkidata girişecek değilim. Binaenaleyh yalnız fikrimi kısaca arz edeceğim. Katiyyen Hamdullah Suphi Bey’in isticaline iştirak edemem. (biz ederiz sesleri) Edemem; zira bir kere bu marş milletin ruhundan doğma bir marş değildir. Besim Atalay Bey’in hakkı vardır. Milletin ruhuna tercüman olacak bir marş olmalı. (gürültüler)

Reis - Efendim müzakerenin kifayetine dair takrirler vardır. Müzakerenin kifayetini reye koyacağım. Müzakereyi kafi görenler lütfen el kaldırsın. Kabul edildi.

Riyasete İstiklal Marşı’nın şubelerce teşkil edilecek bir encümen-i mahsus tarafından tetkik ve tasdik olunmasını teklif ederim.                                           

12 Mart 337 Bolu mebusu Tunalı Hilmi Reis - Bu takriri kabul edenler lütfen ellerini kaldırsın. (Reddolundu.)

Riyaset-i Celile’ye Şiirin besteye gelip gelmemesi meselesi vardır. Şuara ve bestekarlardan mürekkep bir encümen teşkilini teklif eylerim.                                                     

 Fi 12 Mart 337  Ertuğrul mebusu Necip Reis - Aynı mealde birçok takrirler vardır. Necip Bey’in takririni kabul edenler lütfen ellerini kaldırsın. (Reddedildi.)

Riyaset-i Celile’ye Bütün meclisin ve halkın takdiratını celp eden Mehmet Akif Beyefendi’nin şiirinin tercihen kabulünü teklif ederim.                                                                              

Fi 12 Mart 337 Karesi mebusu H. Basri Riyaset-i Celile’ye Müzakerenin kifayetiyle Mehmet Akif Bey’in marşının kabul edilmesini teklif eylerim.                                                                              

 Fi 12 Mart sene 337 Ankara Şemsettin Riyaset-i Celile’ye İstiklal marşlarını matbu varakalarda hepimiz ayrı ayrı tetkik ettiğimiz için encümene havalesine lüzum yoktur. Mehmet Akif Bey’e ait olanının milli marş olarak kabulünü teklif ederim.                          

Fi 12 Mart sene 337 Bursa mebusu Operatör Emin Riyaset-i Celile’ye Kaffe-i ervah-ı İslam üzerinde kıraati heyecanlar tevlid edecek derecede icazkar olan büyük İslam şairi Mehmet Akif Bey’in marşına takdiren kabulünü teklif eylerim.                                                                    

12 Mart 337 Bitlis mebusu Yusuf Ziya Riyaset-i Celile’ye Öteden beri İslam’ın ruhnüvaz şairi Akif Beyefendi’nin İstiklal Marşı her vechle müreccah ve meclis-i alinin ruh-i manevisine evfak olmağla kabul edilmesini teklif ederim.                                                               

12 Mart 337 Isparta mebusu İbrahim Riyaset-i Celile’ye Mehmet Akif Bey tarafından inşad edilen marşın kendi tarafından kürsüde kıraat edilmesini teklif eylerim.

12 Mart 337 Kırşehir mebusu Yahya GalipReis - Bu takrirlerin hepsi Mehmet Akif Bey’in şiirinin kabulünü mütezammındır. (reye sesleri) Müsaade buyurunuz, rica ederim müsaade buyurunuz efendiler.

Tunalı Hilmi Bey (Bolu) – Reis Bey müsaade buyurursanız Mehmet Akif Bey’in marşının reye vazından evvel bendeniz ufacık bir rica edeceğim. Tebdil edilmesi ihtimali vardır.

Reis - Müzakere bitmiştir efendim rica ederim.

Salih Efendi (Erzurum) – Bendeniz bir şey arz edeceğim.

Reis - Müzakere bitmiştir. Maarif Vekaleti’nin teklifi vardır. Her marşı ayrı ayrı reye koyunuz diye teklif etmişlerdi. Her marşın ayrı ayrı reye vazını kabul buyuranlar lütfen el kaldırsın. [Kabul edilmedi.] O halde bu takrirleri reye koyacağız. Basri Bey’in takririni reye koyuyorum. (Basri Bey’in takriri tekrar okundu.)

Reis - Basri Bey’in takririni kabul buyuranlar lütfen el kaldırsın. (Kabul edildi efendim.) (gürültüler ve red sadaları)

Refik Şevket Bey (Saruhan) – Reis Bey! Mehmet Akif Bey’in şiirinin aleyhinde bulunanlar da ellerini kaldırsın ki ona göre muhaliflerin miktarı anlaşılsın. (muvafıktır anlaşılsın sadaları)

Reis - Bu takriri kabul edenler, yani Mehmet Akif Beyefendi tarafından yazılan marşın İstiklal Marşı olmak üzere tanınmasını kabul edenler lütfen el kaldırsın. (Ekseriyet-i azime ile kabul edildi.)

Müfit Efendi (Kırşehir) – Reis Bey yalnız bir şey arz edeceğim. Hamdullah Suphi Bey’in bu marşı bu kürsüden bir daha okumasını rica ediyorum. (gürültüler)

Refik Bey (Konya) – Milletin ruhuna tercüman olan işbu İstiklal Marşı’nın ayakta okunmasını teklif ediyorum.

Reis – Müsaade buyurunuz efendim. Heyet-i muhtereme bu marşı kabul ettiğinden tabii resmi bir İstiklal Marşı olarak tanınmıştır. Binaenaleyh ayakta dinlememiz icap eder. Buyurunuz efendiler;

(Hamdullah Suphi Bey İstiklal Marşı’nı kürsüde okudu. Aza-yı kiram kaimen sürekli alkışlar arasında dinlediler.)   

Haberekibi.com/ Emre Gül

                                                                      

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.